Nie jest nam obce zdanie: „Hejt to przemoc ubrana w słowa. To, że odbywa się w sieci, nie czyni jej mniej realną.”
Hejt w internecie to zjawisko, z którym spotyka się coraz więcej osób – zarówno prywatnie, jak i zawodowo. Bez względu na formę, zawsze uderza w godność, bezpieczeństwo i dobrostan psychiczny. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak reagować i jakie mamy możliwości obrony.
1. Nie jesteś bezbronny – masz swoje prawa
Hejt nie jest „ceną popularności” ani „subiektywnym odczuciem”. W wielu przypadkach to przestępstwo ścigane przez prawo. Zgodnie z Kodeksem karnym, mowa nienawiści, znieważenie, pomówienie lub groźby karalne mogą stanowić podstawę do zawiadomienia odpowiednich organów ścigania.
Warto:
- Zabezpieczać dowody (zrzuty ekranu, linki, daty),
- Zgłaszać treści do administratorów platform społecznościowych,
- W poważniejszych przypadkach – zgłosić sprawę na policję lub do prokuratury.
Przykład 1:
„Jesteś nikim, mam nadzieję, że coś ci się stanie. Szkoda, że jeszcze żyjesz.”
Możliwe naruszenie:
- Groźba karalna
- Znieważenie
Podstawa prawna:
- Art. 190 §1 Kodeksu karnego (groźby karalne):
„Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę (…), podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”
- Art. 216 §1 Kodeksu karnego (znieważenie):
„Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie (…), podlega karze grzywny albo ograniczenia wolności.”
Przykład 2:
„Tacy jak ty powinni być usunięci z kraju. Polska dla Polaków, a nie dla tego śmiecia.”
Możliwe naruszenie:
- Mowa nienawiści ze względu na pochodzenie narodowe/etniczne
- Publiczne nawoływanie do nienawiści
Podstawa prawna:
- Art. 256 §1 Kodeksu karnego:
„Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych (…), podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.”
- Art. 257 Kodeksu karnego:
„Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej (…), podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”
Przykład 3:
„Ty głupia k…, twoja rodzina to patologia, lepiej, żebyś zdechła.”
Możliwe naruszenie:
- Zniewaga
- Pomówienie
- Naruszenie dóbr osobistych
Podstawa prawna:
- Art. 216 Kodeksu karnego (znieważenie):
Jak wyżej – dotyczy używania słów powszechnie uznanych za obelżywe.
- Art. 212 §1 Kodeksu karnego (pomówienie):
„Kto pomawia inną osobę (…) o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej (…), podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”
- Art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego (dobra osobiste):
Można dochodzić ochrony sądowej, np. żądając przeprosin, zadośćuczynienia lub usunięcia komentarzy.
2. Reaguj, ale nie karm trolla
Często najlepszą reakcją na hejt jest… brak odpowiedzi. Odcięcie źródła atencji dla hejtera to pierwszy krok. Jeśli jednak decydujesz się zareagować – rób to z chłodną głową, rzeczowo i stanowczo. Nigdy nie odpowiadaj agresją na agresję. To pułapka, która eskaluje sytuację.
3. Dbaj o siebie – psychicznie i społecznie
Hejt uderza w poczucie wartości, osamotnia i może prowadzić do problemów psychicznych. Dlatego:
- Porozmawiaj z kimś, komu ufasz – izolacja sprzyja spiralom myślenia,
- Skorzystaj z pomocy psychologa lub terapeuty, jeśli sytuacja Cię przerasta,
- Pamiętaj, że to hejter ma problem – nie Ty.
Nie musisz znosić hejtu w milczeniu. Masz prawo do spokoju, szacunku i godności – również w przestrzeni cyfrowej. Budując świadomość i wspierając się nawzajem, możemy tworzyć bezpieczniejsze i bardziej odpowiedzialne środowisko online. Chcesz się dowiedzieć, jak zapanować nad hejtem? Zapraszam tutaj po więcej!